Over Fier Weblog

Loverboys / Niet pooiers, maar meisjes opgesloten

Geplaatst op 12-04-2010 door Anke van Dijke (2 reacties)

Niet pooiers, maar meisjes opgesloten, is de kop op de voorpagina van het NRC van zaterdag 10 april. Een jonge pooier zoekt een kwetsbaar meisje, maakt haar het hof en dwingt haar vervolgens zich te prostitueren. Elk jaar worden ongeveer honderd meisjes tussen 12 en 18 jaar oud maandenlang opgesloten in gespecialiseerde jeugdzorginstellingen. Zo wil de overheid hen tergen zichzelf en hun pooiers beschermen.’

Tot voor kort kwamen slachtoffers van loverboys in een jeugdgevangenis terecht. Vanaf 1 januari 2010 mag dat niet meer. De Tweede kamer vond het onacceptabel dat minderjarigen die geen delict hadden gepleegd terecht kwamen in jeugdgevangenissen en temaken kregen met het gevangenisregime. Daarbij hoort bijvoorbeeld ook visitatie. Op Hyves zegt Aline: “Mijn zus was 14. Elke week na bezoek, pure aanranding.” Dominique heeft het zelf meegemaakt: “Hallo.. ik heb zelf in een J.J.I. gezeten. Daar kunnen kinderen vanaf 12 jaar al in geplaatst worden. En ik vind nog steeds dat er geen worden voor zijn voor dat gevisiteer. In totaal ben ik zelf wel 10 keer gevisiteerd en het is echt geen pretje. Maar je bent verplicht om je te laten visiteren zo niet dan beland je direct al na je aankomst in de isolatiecel. Je voelt je echt niet fijn als je je moet uitkleden waar twee vrouwelijke mensen bij zijn. Maar visiteren kunnen ze niet afschaffen. Dat moet ook voor hun eigen veiligheid.”

Verschillende jeugdgevangenissen zijn omgebouwd naar zogenaamde voorzieningen voor gesloten jeugdzorg. Dit betekent dat de meiden niet meer onder het gevangenisregime vallen maar onder de Wet op de Jeugdzorg. Pure winst. Meisjes worden bijvoorbeeld niet meer gevisiteerd. Maar verder hebben voorzieningen voor gesloten jeugdzorg vaak nog steeds het karakter van een gevangenis: de deuren die stuk voor stuk in het slot vallen,’s nachts opgesloten worden, de camera’s die overal hangen en de hoge hekken met prikkeldraad zijn lang niet overal weggehaald. Ook de gesloten jeugdzorg blijft een kindonvriendelijke omgeving waar kinderen worden opgesloten. Soms kan dat niet anders. Maar bij ‘moeilijke kinderen’ doen we het eigenlijk standaard. We zeggen dat het niet anders kan. Maar is dat echt zo?

Fier Fryslân werkt met meisjes die doorgaans in de gesloten jeugdzorg terecht komen. Meiden die zich  onttrekken aan het gezag van ouders en andere volwassenen, nachten weg blijven van huis, spijbelen, blowen, met verkeerde ‘vrienden’ omgaan, (seksueel) grensoverschrijdend gedrag laten zien en een gevaar vormen voor zichzelf. Hoewel iedereen ervan overtuigd is dat pubers en adolescenten niet opgesloten moeten worden, sluiten we deze kinderen op omdat we ze niet kunnen handhaven in een vrijwillig kader en een open setting.

Asja is een kleinschalige (crisis)opvang en behandelvoorziening voor meiden die het slachtoffer zijn van loverboys. Fier Fryslân ontwikkelt met Asja een alternatief voor de huidige concepten van gesloten jeugdzorg (Jeugdzorg^Plus). Wij richten ons op alternatieven voor ‘de sleutel omdraaien’, ‘bewaking’ en ‘fysieke maatregelen zoals hekken en tralies’ om jongeren ‘binnen te houden’. Onze ervaring is dat je daar heel ver in kunt komen met een geïntegreerd concept van veiligheid en bescherming, orthopedagogische hulpverlening en jeugd-ggz, waarin niet alleen gewerkt wordt aan de manifeste problematiek – het oppositionele gedrag - maar ook aan de onderliggende problematiek; waaronder (vroegkinderlijke) traumatisering.

Oppositioneel en opstandig gedrag is niet zelden een uiting van (ernstige) traumatisering. De reguliere behandelmethodieken in de jeugdzorg richten zich primair op structuur, emotieregulatie en het aanleren van competenties. Echter, als we de onderliggende problematiek niet behandelen – traumatisering als gevolg van misbruik, mishandeling en verwaarlozing – zullen deze kinderen zich opstandig, oppositioneel en boos blijven gedragen. Blijven wij deze misbruikte, verwaarloosde en mishandelde kinderen opsluiten? Wie noemde dat ook alweer ‘institutionele verwaarlozing?

Anke van Dijke