Nieuws

NCRV Dokument Code Rood: Eerwraak

25-10-2010

NCRV Dokument Code Rood
Woensdag 10 november
20.20 uur, Nederland 3
www.dokument.nl
NCRV Dokument Code Rood: Eerwraak
Vluchten voor het geweld van je eigen familie.

 In Nederland sterven jaarlijks 14 vrouwen en tieners een gewelddadige dood omdat ze de eer van de familie zouden hebben geschonden. Een lugubere ontwikkeling in allochtone gezinnen. Naast deze doden zijn er per jaar nog eens ruim 450 slachtoffers van eergerelateerd geweld die een aanval van de familie overleven. In Code Rood doen vier jonge Nederlandse meiden voor het eerst op televisie hun schokkende levensverhaal. Over verscheurdheid tussen liefde, traditie en cultuur. De 14-jarige Dunya vertelt: ‘Ik ben misbruikt door mijn broer. Mijn familie gelooft me niet en hij heeft nu gezegd dat hij me gaat neersteken.’

In een extreem beveiligd opvanghuis spreekt documentairemaker Jessica Villerius met vier jonge meiden die in Nederland zijn opgegroeid maar nu noodgedwongen op de vlucht zijn voor hun eigen familie en hun middeleeuwse tradities. De redenen van hun doodsangsten zijn even divers als schokkend. De 19-jarige Saba vlucht voor haar vader omdat ze zijn huwelijkskandidaat – een veel oudere neef - weigerde. Hij zegt haar ‘te zullen straffen’ als hij haar vindt. De 15-jarige Zara moest vluchten omdat haar ouders erachter waren gekomen dat ze geen maagd meer is. Haar vader heeft haar voorgesteld om zelfmoord te plegen en als ze dat niet doet, brengt hij zijn eigen dochter om. Een neef, die met Zara wilde trouwen, doet ook een duit in het zakje. Als ze niet met hem trouwt –en dat is ze inderdaad niet van plan- zal hij haar door het hoofd schieten. Het vuurwapen heeft hij haar al getoond om zijn woorden kracht bij te zetten. De 17-jarige Nadya is haar leven niet zeker nadat ze abortus pleegde. Zowel haar vader als haar ex-verloofde willen haar ombrengen om de familieschande ‘ongedaan’ te maken.
Deze vier meiden verkeren allemaal in Code Rood, wat zoveel betekent als ‘in levensgevaar’. Nooit eerder vertelden Nederlandse allochtone meisjes zo openlijk op televisie over misbruik, onderdrukking, dwang en mishandeling. Jessica Villerius: ‘De angst, spanning en paniek was bijna niet op film vast te leggen. Ik voel heel erg de behoefte om deze meisjes een stem te geven, want ze vertellen dingen waar wij in Nederland geen enkele weet van hebben. Het is veilig om aan te nemen dat dit soort gruwelijkheden alleen in het Midden-oosten gebeuren, de werkelijkheid is helaas veel gruwelijker. Het gebeurt waar we met zijn allen bij staan.’
Met gevaar voor eigen leven vertellen deze meisjes –tot in de puntjes vermomd- over de nachtmerrie waarin ze zijn beland en waarbij vrijwel niemand ze kan helpen. Er zijn enkele gespecialiseerde huizen, maar die zitten overvol. Dit jaar alleen al hebben ze 17 meisjes moeten weigeren omdat er geen plek voor ze was. Deze meiden staan daarmee schaakmat: terugkeren naar de familie is geen optie, en dus is de enige manier om aan hun doodvonnis te ontsnappen, vluchten.

Jessica Villerius: ‘De situaties van deze Nederlandse meisjes zijn hartverscheurend. In meer dan de helft van alle gevallen van eergerelateerd geweld is er sprake van ernstig seksueel misbruik of incest. En dat in culturen waarin maagdelijkheid als een kostbaar bezit wordt gezien. Vooral de minderjarige meiden komen daarmee in levensgevaarlijke patstellingen terecht. Als zij aangifte doen, moeten de ouders deze ondertekenen. In veel gevallen mogen de ouders het niet weten, of is de vader de dader. Erover praten is een schande. Doen ze dat wel, dan breken ze twee belangrijke codes: ze zijn hun maagdelijkheid kwijt en ze brengen de familie in verlegenheid. In veel culturen kan de eer alleen nog ‘gezuiverd’ worden door het meisje in kwestie te vermoorden. De 24-jarige Lakhwinder vertelt in Code Rood hoe zijn 18-jarige Nederlandse verloofde Amrit afgelopen zomer door haar eigen ouders werd meegenomen naar India en daar werd vermoord.’

Code Rood: Eerwraak is geproduceerd door Jessica Villerius, Posh Productions.